Geriatri ve genel dahiliye servislerinde yatmakta olan geriatrik hastaların depresyon ve uyku kalitelerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERİT TEKİN

Danışman: Muhammet Cemal KIZILARSLANOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada yaşlı bireylerde depresyon ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin incelemesi ve bu iki durum üzerinde tesir eden unsurların belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma 01.01.2025 ve 31.03.2025 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Sağlık Geriatri ve Genel Dahiliye servislerinde yatan geriatrik hastalarından çalışmaya katılmaya gönüllü bireylerle yüz yüze görüşülerek yapıldı. Katılımcılara 12 sorudan oluşan sosyodemografik anketin yanında 15 soruluk Yesavage Geriatrik Depresyon Ölçeği kısa formu ve 4 soruluk Jenkins Uyku Ölçeği uygulandı. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 27.0 paket programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan yaşlıların çoğunun 75-84 yaş aralığında yer aldığı ve katılımcılardan erkeklerin oranı %47,6(50) iken kadınların oranı %52,4(55) olarak bulundu. Katılımcılar arasında depresyon durumunun varlığı ekonomik durumu yüksek olanlarda anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0,021). Yaşlı katılımcılardan uyku problemi olduğunu beyan edenler arasında depresyon durumu olanların oranı %78 olup anlamlı olarak bulundu (p=0,044). Katılımcıların uyku bozukluğu için hafif/ağır sorgulamasına göre yapılan değerlendirmeyle eşi veya çocuklarıyla yaşayıp ağır uyku bozukluğu geçirme oranının yüksekliği anlamlı bulundu (p=0,009). Çalışmada yer alan yaşlıların YGDS-15 toplam puanının "Ruhsal hastalığınız var mı?" sorusuna verilen yanıta göre yapılan incelemede "evet" yanıtını veren yaşlıların oranının yüksek oluşu anlamlı bulundu (p=0,023). Katılımcıların YGDS-15 toplam puanı ile JSS toplam puanının "Uyku problemi yaşıyor musunuz?" sorusuna verilen "evet" yanıta göre yapılan değerlendirmesinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.(p=0,004, p=0,002). Çalışmada kullandığımız güvenirlilikleri (iç tutarlılıkları) yeterli bulunan YGDS-15 ile JSS ölçekler arasında gerçekleştirdiğimiz korelasyon ve regresyon analizinde, ölçeklerden birinde olan puan artışının diğer ölçekte de pozitif yönde istatiksel olarak anlamlı (p<0,001) bir artışa neden olduğu bulundu. Sonuç: Yaptığımız çalışmada yaşlı bireylerde depresyon ve uyku kalitesinin birçok değişken tarafından farklı oranlarda etkilendiği tespit edildi. Yaşlılarda depresyon ile uyku bozukluğunun birlikte bulunabilmesinin yanında birbirlerini de pozitif yönde etkileyebildikleri sonucuna ulaşıldı. Anahtar kelimeler: Yaşlılık, depresyon, uyku kalitesi