Esansiyel Tremor hastalarında bulbus olfaktör volüm ölçümü ile koku fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSU KURT
Danışman: Aysel TEKEŞİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Esansiyel tremor (ET), 4-12 Hz frekansında postüral ve/veya kinetik tremor ile karakterize klinik pratikte en sık görülen hareket bozukluğudur. ET monosemptomatik motor özelliklerinin yanı sıra son yıllarda ET'nin non-motor bulguları ve nörodejeneratif yapısı dikkati çekmektedir. Bu çalışmada, ET hastalarının non-motor semptomlarından biri olan koku fonksiyonlarının kraniyal MRG kullanılarak bulbus olfaktör volümlerinin incelenmesi ve Connecticut Chemosensory Clinical Research Center (CCCRC) koku testi aracılığıyla değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif, kesitsel planlanan çalışmaya 1 Ocak 2025–1 Mayıs 2025 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji polikliniğine başvuran Hareket Bozukluğu Topluluğu Tremor Konsensus (Consensus Statement of the Movement Disorder Society on Tremor) kriterlerine göre Esansiyel Tremor tanısı alan 18-60 yaş arası 40 hasta dahil edildi. Kontrol grubu aynı yaş grubunda, koku fonksiyonlarını etkileyebilecek bir hastalık veya ilaç kullanımı olmayan bireylerden oluşturuldu. Her iki grup için kraniyal MRG incelemeleri 1.5 Tesla MRG kullanılarak sağ ve sol Olfaktör Bulbus(OB) volümleri ölçüldü. Her iki grupta Türkçe geçerlilik çalışması yapılmış olan CCCRC (Connecticut Clinical Research Center Olfactory Test) koku değerlendirme testi, Montreal Bilişsel Değerlendirme (MoCA) testi ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya ET tanılı 40 hasta (20 kadın, 20 erkek) ile 40 kontrol grubu (20 kadın,20 erkek) dahil edildi. Hasta ve kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet dağılımı açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Koku eşiği, diskriminasyonu ve bileşik koku skorları değerlendirildiğinde; hasta grubunda koku eşiği skoru anlamlı düşük saptandı (p 0,05). Hasta grubunda hastalık süresi ile OB volümleri arasında anlamlı korelasyon gözlenmedi (p > 0,05). Sonuç: ET olgularında koku eşiği ve OB volümlerinin düşük saptanması, koku fonksiyonlarının hastalığın takibinde patogenezi ve nörodejeneratif doğasının aydınlatılması açısından önem taşımaktadır. Kognitif işlevler ile ilişkisi tanımlanmış koku fonksiyonu ve OB morfolojisindeki değişiklikler, ET olgularında kognitif fonksiyonların takibi ve hastalığın heterojenitesinin değerlendirilmesi açısından dikkate değer özelliktedir. Anahtar Kelimeler: Esansiyel Tremor (ET), koku, olfaktör bulbus(OB), kognitif fonksiyonlar