Helichrysum arenarium, Mentha rotundifolia ve Origanum majorana bitkilerinden antiaging ürün geliştirilmesi, optimizasyonu ve aktivite analizleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİTOTERAPİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİREN ERGİN
Danışman: Mahfuz ELMASTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma O. majorana (OM), M. rotundifolia (MR) ve H. arenarium subsp. aucheri'nin (HR) cilt üzerindeki yaşlanma karşıtı etkinliğini belirlemek ve bu bitkilerden antiaging ürün geliştirmek için planlandı. Bu amaçla bitkilerin antitirozinaz, anti elastaz, kolajenaz, hyaluronidaz, fotokoruyucu ve antioksidan aktivite potansiyelleri araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Farklı polariteki çözücülerle hazırlanan ekstrelerin antioksidan etkinlikleri DPPH•, CUPRAC, FRAP ve TOAC yöntemleri ile belirlendi. Etanol ekstreleri kullanılarak emüljel formülasyonu tasarlandı. Ekstrelerin ve emüljellerin yaşlanma karşıtı etkinliklerini belirlemek için bitkilerin antitirozinaz, anti elastaz, kolajenaz, hyaluronidaz, fotokoruyucu etkinlikleri değerlendirildi. Ekstrelerin ve emüljellerin fenolik içeriği HPLC-DAD ile aydınlatıldı. Bulgular: OM ve MR ekstrelerinin ana bileşeni rosmarinik asit olarak saptanırken, HA ekstresinin ana bileşeni apigenin-7-glukozit olarak saptandı. Emüljellerin kantatif fenolik bileşik analizide ekstrelerle uyumlu bulundu. Kolajenaz ve hyaluronidaz inhibisyon etkinlik sonucuna göre en yüksek etkinlik MR'de saptandı. Bitkilerin karışımı ile hazırlanan etanol ekstresinin etkinliği MR'ye oldukça yakın olup, OM ve HA'nın etkinliğinden anlamlı üstün saptandı (p<0,05). Bitkilere ait etanol ekstrelerinin SPF değeri 24,226 ile 26,487 aralığında bulundu. Emüljellerin, anti-aging enzim inhibisyon etkinlikleri ve SPF değerleri ekstreler ile paralel bulundu. Sonuç: Sonuç olarak bu çalışma, M. rotundifolia topraküstü etanol ekstresi ve MR etanol yüklenen emüljelin önemli yaşlanma karşıtı potansiyele sahip olduğunu ve bitkilerin karışımları ile hazırlanan etanol ekstresi ve emüljelinin OM ve HA'dan üstün yaşlanma karşıtı etkinlik gösterdiği ve bu amaçla kozmetik ürünlerin bileşimde yer alabileceklerini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: anti-aging, H. arenarium subsp. aucheri, M. rotundifolia, O. majorana