Acil servise hipertansiyon ile başvuran hastaların elektrokardiyografilerindeki aks derecelerinin klinik sonlanıma etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ TENGEREK
Danışman: Serkan Emre EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hipertansiyon, tüm dünyada sık rastlanılan hastalıklar arasında yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütünün 2015 verilerine göre, dünya genelinde 1,3 milyar insan hipertansiyon hastasıdır. Ülkemizdeki hipertansiyon prevalansı 2003 yılındaki PatenT çalışmasında %31,8 ve 2012 yılındaki PatenT2 çalışmasında %30,3 olarak göstermiştir. Hastane dışı yüksek kan basıncı ölçümü ve başka sebeplerle yapılan başvurular sırasında saptanan yüksek kan basıncı saptanan hastalar, acil servis hasta popülasyonunun önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu hastaların hipertansiyon evrelemeleri, tanıları, acil serviste kalış süreleri ve klinik sonlanımları değişkenlik göstermektedir. Bu çalışma, acil servis başvurularının önemli bir kısmını oluşturan hipertansif hastaların, klinik seyrinin öngörülmesinde, elektrokardiyogramdaki (EKG) aks derecesinin ne derece etkin olduğunu araştırmayı hedeflemiştir. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli randomize, prospektif, gözlemsel çalışma, 01.03.2020-31.05.2020 tarihleri arasında, yıllık 400.000 hasta kapasitesine sahip olan bir 3. basamak eğitim ve araştırma hastanesi olan Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Acil Tıp Kliniğinde yürütüldü. Çalışmaya dâhil edilen hastalar için planlanan tüm değişkenler toplandı. EKG'den aks değerlendirmesi yapıldı. Hastaların acil servis başvurusuna ait sonlanımları takip edildi. Toplanan veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Bulgular: Belirlenen tarihler arasında merkezimize başvuran hastalar randomize edildikten ve dışlama kriterlerinden en az birini taşıyanlar çıkarıldıktan sonra kalan 237 hasta istatistiksel analize alındı. Çalışmaya dâhil edilen hastaların kardiyak aksları ele alındığında, 201 (%84.8) hastada normal aks, 27 (%11.4) hastada sol aks, 5 (%2.1) hastada sağ aks, 4 (%1.7) hastada ise ileri aks saptandı. Hipertansiyon ile başvuran hastalarda kardiyak aksın klinik sonlanım ile ilişkisi incelendiğinde, normal aksa sahip olan 201 hastanın 172'sinin (%85.6), normal aksa sahip olmayan 36 hastanın ise 30'unun (%83.3) iyi sonlanım olarak taburcu edildiği görüldü. Aradaki bu fark pearson ki-kare ile analiz edildi ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.727, OR=1.19 (%95 GA:0.45 - 3.10)). Normal kardiyak aksa sahip olan hastaların yaş ortalaması 61.62 (+-14.66), anormal kardiyak aksa sahip olan hastaların yaş ortalaması 68.03 (+- 11.48) olarak hesaplandı. İki grup arasındaki fark analiz edildi ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (Student's T testi p=0.014). Sonuç: Çalışmamızda kardiyak aks, hastaların, klinik sonlanımı öngörmede, acil servis kalış süresinde, taburculuk tanılarında ve hipertansiyon evrelerinde ilişkilerinde anlamlı bir etkinliği saptanmamıştır. İleri yaş, kardiyak aksın normalden bozulmasına sebep olduğu istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Çalışmamızda istatistiksel olarak yalnızca yaş, aks ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hipertansif başvurularda elektriksel aks değerlendirmesinin gerekli olmadığını söylemek için örneklem sayımızın yeterli olmadığını düşünmekte ve bu konuda daha büyük ölçekte çalışmalar yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Elektrokardiyogram, Aks, Aks Sapması, Hipertansif Aciller.