0-24 aylık bebeği olan annelerin anne sütü ve emzirme hakkında bilgilendirme yöntemlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE YELKENLİ
Danışman: Mustafa Reşat DABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmada Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Haseki Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezine bağlı Gaziosmanpaşa Eğitim ve Aile Sağlığı Merkezi (E-ASM)'ne kayıtlı 0-24 ay çocuğu olan annelerin bireysel yüz yüze eğitimle, broşür eğitiminin anne sütü ve emzirmeyle ilgili bilgi düzeyi üzerindeki etkisinin kıyaslanması amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, İstanbul'da bulunan SBÜ Sultangazi Haseki SUAM Gaziosmanpaşa Haseki E-ASM' ye kayıtlı, 0-24 ay arasında çocuğu olan çalışmaya katılmayı kabul eden annelere 01.01.2024-01.04.2024 tarihleri arasında ASM' ye başvurularda ulaşıldı. Örneklem büyüklüğü G*Power Version 3.1.6 programı ile hesaplanmıştır. Gruplar arasında geniş etki büyüklüğündeki farkın (effect size=0,8) fark kabul edilmesi öngörülerek %90 Power, alfa anlamlılık seviyesi 0,05 için, her grup için %20 veri kaybı hesaplanarak örneklem büyüklüğü toplam 66 kişi olarak hesaplanmıştır. 66 annenin 33'ü (%50) bireysel eğitim grubuna 33'ü (%50) broşür eğitim grubuna randomize edildi. Randomizasyon yöntemi olarak sıralama yöntemi kullanıldı. Tüm katılımcıların 6 ay sonra tekrar emzirme tutumları değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 0-24 aylık çocuğu olan 66 anne katılmıştır. Katılımcıların yaş medyanı 27 (alt sınır:19 - üst sınır:40) yıl olarak hesaplanmıştır. Çalışmamıza katılan 66 anneden 33'üne sağlık bakanlığı broşürü dağıtıldı, 33'üne araştırmacı tarafından sözel bilgi verildi. Sonrasında anket yapıldı. Yapılan anket sonucunda dokuz önermeden sekizine sözel anlatım yapılan grupta daha yüksek oranda doğru yanıt verildi. Önermelerin birinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışmamızda katılımcıların başlangıçta emzirme tutumunu değerlendirme ölçeğinden broşür grubunda aldıkları toplam puan 114 'tür, sözel anlatım grubunda ise 121.5' tir. Hemen eğitim sonrası sözel anlatım grubu anlamlı olarak daha yüksekti, bunun sebebi broşür grubunun broşürü yeteri dikkatte inceleyememiş olması düşünülmektedir. Bilgilendirme sonrası 6. ayda yapılan ankette emzirme tutumunu değerlendirme ölçeğinden broşür grubunda aldıkları toplam puan 76.2'dir, sözel anlatım grubunda ise 81.2'dir. 6. ayda iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Her iki grupta da 6. ayda başlangıç puanına göre anlamlı düşüş görülmüştür. Broşür ve sözel anlatım grupları arasında başlangıç/6.ay emzirme tutumu değerlendirme ölçeği toplam puanındaki düşüş anlamlı farklılık göstermemiştir. Sonuç: Anne sütü ve emzirmeyle ilgili bilgi düzeyini artırmaya yönelik müdahalelerden sözel eğitim modelinin broşür eğitim modelinden daha etkin olduğu gösterilmekle beraber, her iki eğitim modeli için de orta ve uzun vadede bilgiyi korumak adına bilgi tekrarı yapılması faydalı olabilir. Emzirme gibi sürekli destek ve rehberlik gerektiren bir konuda, tek bir eğitim seansı veya bilgilendirme materyali ile kalıcı sonuçlar elde etmek zordur. Bu amaçla kadınlara doğum sonrasında da tekrarlayan eğitimlerin verilmesi annelerin emzirme konusundaki bilgi düzeylerinde artış sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Anne sütü, emzirme, hasta eğitimi