Hafif bilişsel bozukluğu olan yaşlılarda sanal gerçeklik uygulamasının görsel beceriler, algılanan okupasyonel performans ve memnuniyet üzerine etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ERGOTERAPİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA ERSOY

Danışman: Berkan TORPİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı hafif bilişsel bozukluk (HBB) tanısı olan yaşlı bireylerde sanal gerçeklik uygulamasının görsel beceriler, algılanan okupasyonel performans ve memnuniyet üzerine etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yaşları 65-75 yıl arasında olan 48 HBB tanılı birey dahil edilmiştir. Bireyler randomize olarak müdahale (n=25) ve kontrol (n=23) grubu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Her iki gruptaki bireyler Motor Beceriden Bağımsız Görsel Algı Testi-4 (MBBGAT-4), İz Sürme Testi (İST) ve Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ) ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonrası her iki gruba 8 hafta, haftada 2 gün, her biri 45 dakika kişi merkezli ergoterapi müdahalesi uygulanmıştır. Ek olarak müdahale grubuna 8 hafta, haftada 2 gün, her biri 45 dakika sanal gerçeklik müdahalesi uygulanmıştır. Bulgular: Müdahaleler öncesi gruplar arasında MBBGAT-4 alt testlerinden görsel yakınlık dışındaki diğer test skorları arasında fark bulunmamıştır (p>0,05). Müdahale sonrası gruplar arasında MBBGAT-4 toplam skor, görsel ayrım, uzaysal ilişki ve görsel bellek alt parametrelerinde; İST-A ve İST-B skorlarında; KAPÖ-performans ve KAPÖ-Memnuniyet skorlarında sanal gerçeklik müdahale grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01). Sonuç: Bu çalışmada her iki müdahale sonucunda görsel becerilerin, algılanan okupasyonel performans ve memnuniyetin arttığı belirlenmiş olup her iki müdahalenin de HBB'li bireylerde kullanılabileceği bulunmuştur. HBB'li bireylerde kişi merkezli ergoterapi müdahalelerinin sanal gerçeklik uygulamaları ile birleştirilmesi terapötik sonuçları artırabilir. Anahtar Kelimeler: Hafif bilişsel bozukluk, kişi merkezli ergoterapi müdahalesi, okupasyonel memnuniyet, okupasyonel performans, sanal gerçeklik