Psikofizyolojik ve paradoksal uykusuzluk bozukluğunda uykunun mikroyapısının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAN NUR CERAN GÜRLEK
Danışman: Sinan YETKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Uykusuzluk bozukluğu uykuya dalamama, uykuyu sürdürememe, istenilenden erken uyanma ve gündüz işlev bozuklukları ile seyreden bir bozukluktur. Uykusuzluk bozukluğunun farklı klinik görünümlerle karakterize, psikofizyolojik ve paradoksal uykusuzluk gibi alt tipleri mevcuttur. Bozukluğun altında yatan mekanizmaların anlaşılmasında uyku EEG'sinin mikro yapısal elemanları üzerindeki araştırmalar umut vericidir. Çalışmamızda psikofizyolojik ve paradoksal uykusuzluk bozukluğu olan bireylerde, uyku mikro elemanlarından K komplekslerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran 9'u paradoksal, 6'sı psikofizyolojik alt tipte olmak üzere 15 uykusuzluk bozukluğu hastası ve 10 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılara Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D), Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA), Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Epworth Uykululuk Ölçeği, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ), Uyku ile İlgili İşlevsiz İnanç ve Tutumlar Ölçeği – 16 (DBAS-16) uygulanmış ve 2 gece boyunca yaklaşık 7 saat süren PSG kaydı yapılmıştır. PSK kayıtlarında K kompleksleri görsel olarak tespit edilmiş ve tüm veriler uygun istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Bulgular: K kompleksleri ile ilgili parametreler uykunun tamamında, ilk ve son uyku periyotlarında, asendan ve desendan eğimlerde uykusuzluk bozukluğu grubunda kontrollere göre düşük bulunmuştur. Paradoksal uykusuzluk grubunda sağlıklı bireylere göre düşüklük toplam uykuda, ilk uyku periyodunda, asendan ve desendan eğimde görülürken, psikofizyolojik grupta son uyku siklusunda K-sigma parametresinde anlamlı bir düşüklük izlenmiştir. Paradoksal alt tipte uykuyu öznel algılama kriterleri ile K-VSW indeksi arasında negatif yönde korelasyon bulunmuştur. Sonuç: Çalışmada hasta bireylerde K komplekslerinin kontrollere göre düşük olması, bu görsel unsurun uykuyu koruyucu fonksiyonları yansıttığı yönündeki görüşü desteklemektedir. Paradoksal ve psikofizyolojik uykusuzluk grubunda kontrol grubuna göre farklılıkların uyku periyotlarındaki farklı dağılımı, uyku koruyucu mekanizmaların farklı alanlardaki eksikliğini yansıtıyor olabilir. Korelasyon bulguları K kompleksleri ve ilgili parametrelerin uykuyu öznel algılama üzerine bir rolü olabileceğini düşündürse de K kompleksleri ve klinik bulgularla ilişkilerini daha iyi anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: K kompleksleri, paradoksal uykusuzluk, psikofizyolojik uykusuzluk, subjektif uykusuzluk