Arbutus unedo L. Yapraklarının Kalitatif Fitokimyasal Taraması, Toplam Fenolikler İçeriği, İn Vitro Antioksidan Aktivitesi ve Antibakteriyel Etkileri

Creative Commons License

Beyatli A.

JOURNAL OF ANATOLIAN ENVIRONMENTAL AND ANIMAL SCIENCES, cilt.10, sa.5, ss.533-539, 2025 (TRDizin)

Özet

Geleneksel olarak Arbutus unedo'nun yaprakları Akdeniz halk hekimliğinde yara iyileşmesi ve cilt enfeksiyonları için antiseptik olarak ve ayrıca çeşitli diğer rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmıştır. Bu çalışmada fitokimyasal bileşim, fenolik içerik ve biyoaktiviteler araştırılmıştır. Çeşitli fraksiyonların fitokimyasal analizinde, flavonoidler, tanenler, terpenoidler, steroidler ve glikozitler belirlenmiştir. Toplam fenolik içerik ve toplam flavonoid içeriği etanol ekstresinde önemli ölçüde daha yüksek (sırasıyla 738,43 ± 5,11 mg GAE/g ve 98,14 ± 2,13 mg CE/g) bulunmuştur. DPPH, ABTS ve FRAP analizleri ile değerlendirilen in vitro antioksidan aktivitede, etil asetat fraksiyonu tüm analizlerde en güçlü antioksidan etkiyi göstermiştir. Ayrıca, etil asetat fraksiyonu en güçlü antibakteriyel aktiviteyi göstermiştir ve S. aureus'a (15,25 ± 1,10 mm) ve P. aeruginosa'ya (17,75 ± 1,33 mm) karşı en büyük inhibisyon bölgelerini ve en düşük MİK değerlerini (78-156 μg/mL) belirtmiştir. Etanol ekstresi orta düzeyde aktivite gösterdi, hekzan, kloroform ve sulu fraksiyonlar ise daha az etki göstermiştir ve çoğu suşa karşı MİK'ler > 625 μg/mL olarak belirlenmiştir. Bulgular, A. unedo yapraklarının geleneksel ve gelecekteki doğal bir antimikrobiyal ve antioksidan ajan olarak potansiyelini vurgulamaktadır.
Traditionally, the leaves of Arbutus unedo were used in Mediterranean folk medicine as an antiseptic for wound healing and skin infections, as well as for treating various other ailments. In this study phytochemical composition, phenolic content, and bioactivities were investigated. The phytochemical screening revealed the presence of multiple bioactive compounds, including flavonoids, tannins, terpenoids, steroids, and glycosides, distributed across different fractions. Quantitative analysis demonstrated that the ethanolic extract contained substantially greater amounts of both total phenolics and flavonoids compared to other extracts (738.43 ± 5.11 mg GAE/g and 98.14 ± 2.13 mg CE/g, respectively). In vitro antioxidant activity, assessed through DPPH, ABTS, and FRAP assays, the ethyl acetate fraction demonstrated the strongest antioxidant effects in every assay. Additionally, the ethyl acetate fraction exhibited the strongest antibacterial activity, showing the largest inhibition zones against S. aureus (15.25 ± 1.10 mm) and P. aeruginosa (17.75 ± 1.33 mm), along with the lowest MIC values (78–156 μg/mL). The ethanol extract exhibited moderate activity, while the hexane, chloroform, and aqueous fractions were less effective, with MICs >625 μg/mL for most strains. The results demonstrate that A. unedo leaf extracts exhibit significant antioxidant and antimicrobial properties, validating their traditional medicinal applications and suggesting their potential as a natural alternative for therapeutic or preservative purposes.