Eğitimden İstihdama: Sağlık Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Kariyer Engelleri ve Algıları
GENÇLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, cilt.13, sa.37, ss.184-201, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 13 Sayı: 37
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.52528/genclikarastirmalari.1707674
- Dergi Adı: GENÇLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.184-201
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: İşsizlik, günümüzde ülkelerin en önemli sorunlarından biri olmaya devam etmektedir. Bu nedenle, istihdam edilebilirlik ve kariyer engellerine ilişkin algılar, sağlık hizmetleri alanında önemli bir araştırma konusudur. Bu çalışmanın amacı, sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin kişisel özellikleriyle istihdam edilebilirlik algılarının, algılanan kariyer engelleri üzerindeki etkisini incelemektir. Yöntem: Bu araştırma, Ankara ilinde bulunan bir sağlık meslek yüksekokulunda öğrenim gören ve eşit olasılıklı örneklem yöntemi temel alınarak, kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan toplam 405 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde Kruskal-Wallis testi, Mann-Whitney U testi ve Hiyerarşik Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, ileri yaşın (β=.118, p = .009) ve kadın olmanın (β=.192, p < .001) algılanan kariyer engellerini pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Kamuya atanma olasılığının (β=-.093, p = .039) algılanan kariyer engelleri üzerinde negatif bir etkisi olduğu saptanmıştır. Ayrıca, dışsal istihdam edilebilirlik faktörlerinin, algılanan kariyer engelleri üzerinde içsel istihdam edilebilirlik faktörlerine kıyasla daha belirleyici olduğu görülmüştür (β=-.430, p < .001). Sonuç: Bu çalışmada, öğrencilerin kariyer engellerine ilişkin algıları üzerinde bireysel yeterliliklerinin yanı sıra, kamu istihdamı beklentisi ve aile baskısı gibi çevresel faktörlerin etkili olduğu görülmüştür. Bu nedenle, sağlık alanında öğrenim gören öğrenciler için kariyer danışmanlığı hizmetlerinin, sadece bireysel becerileri güçlendirmeyi değil, bununla birlikte ailevi yükümlülükleri ve piyasa koşullarıyla baş etme becerilerini desteklemeyi hedeflemesi önerilmektedir.
Purpose: Unemployment continues to be one of the most critical challenges globally. In this context, perceptions of employability and career obstacles have gained importance, particularly in the field of healthcare services. This study investigates the impact of personal characteristics and employability perceptions on perceived career barriers among students attending a health vocational school. Method: The study was conducted with 405 students from a vocational school in Ankara. Participants were selected through convenience sampling, based on the principle of equal probability. Data were collected via an online questionnaire and analyzed using the Kruskal-Wallis test, Mann-Whitney U test, and Hierarchical Linear Regression Analysis. Findings: Findings show that older age (β=.118, p = .009) and being female (β=.192, p < .001) are positively correlated with perceived career barriers. On the other hand, the probability of being appointed to the public sector was found to have (β=-.093, p = .039) a negative effect on perceived career barriers.. External employability factors (β= -.430, p < .001) appear to have a stronger impact than internal ones. Conclusion: In this study, it was observed that, in addition to individual competencies, environmental factors such as expectations of public employment and family pressure have an impact on students’ perceptions of career barriers. Therefore, it is recommended that career counselling services for students studying in the field of health should not only aim to strengthen individual skills but also support the development of abilities to cope with familial obligations and market conditions.