Kozmetik İçeriklerin Klinik Dermatofit İzolatlarına Karşı Antifungal ve Anti-Biyofilm Aktivitelerinin İncelenmesi

Creative Commons License

Özkanca C., Dosler s.

FABAD Journal of Pharmaceutical Sciences, cilt.50, sa.3, ss.547-560, 2025 (Scopus, TRDizin)

Özet

Deri, düşük pH değeri ve ter bezleri ile mikroorganizmaların kolonizas- yonuna engel olmak üzere fiziksel bir bariyer sağlamaktadır. Dermatofit- ler, biyofilm oluşturma yetenekleri ve hücre zarı geçirgenliği değişiklikleri gibi çevresel stres faktörleri nedeniyle antifungal direnç geliştirebilmektedir. Cilde uygulanan kozmetik ürünler de bu strese katkıda bulunma potan- siyelindedir. Bu çalışmada, yaygın kullanılan kozmetik hammaddelerin, klinik dermatofit suşlarına karşı antifungal ve anti-biyofilm etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Beş Microsporum canis, dört Trichoph- yton rubrum, birer Trichophyton mentagrophytes ve Trichophyton tonsurans olmak üzere toplam 11 suşun biyofilm oluşturma kapasiteleri kristal viyo- le boyama yöntemiyle belirlenmiştir. Antifungal aktiviteler mikrodilüsyon tekniği ile belirlenirken, etkili maddelerin antibiyofilm aktiviteleri olgun biyofilmlere karşı test edilmiştir. 11 suş arasında dört M. canis kuvvetli, bir M. canis ile iki T. rubrum orta ve diğer izolatlar zayıf biyofilm oluşturma özelliği göstermiştir. Çay ağacı yağı, A vitamini ve oktokrilen, gliserin ya da pantenol için minimum inhibitör konsantrasyonları sırasıyla 7,8-250, 4-625 ve 4-500 μL/mL arasında bulunmuştur. Benzofenon-4, 256-5000 μg/mL ile orta düzeyde aktifken UV filtresi DHHB, M. canis’e karşı 8-256 μg/mL ile seçici olarak etkili bulunmuştur. Özellikle vitamin A, gliserin ve oktokrilen M. canis’e karşı, pantenol veya çay ağacı yağı ise T. rubrum’a karşı en aktif maddeler olarak bulunmuştur. Kozmetik hammaddeler, ol- gun biyofilmleri 3-log10 cfu/mL’ye kadar inhibe etmiş olup, bu sonuçlara göre özellikle çay ağacı yağı, vitamin A, pantenol, Centella asiatica ekstresi ve benzofenon-4’ün güçlü antibiyofilm aktivitelerine sahip olduğu belir - lenmiştir. Kozmetik bileşenler önemli antifungal ve antibiyofilm özellikler göstererek dermatofit enfeksiyonlarının tedavisinde umut verici bir alter - natif yaklaşım sunmaktadır. Bu maddelerin klinik etkinlik ve güvenliğini doğrulamak için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
The skin, with its low pH and sweat glands, acts as a physical barrier against microbial colonization. Dermatophytes, however, can develop resistance through biofilm formation and changes in membrane permeability. Cosmetic products applied to the skin may also contribute to this stress. This study evaluated the antifungal and antibiofilm effects of commonly used cosmetic raw materials against clinical dermatophyte isolates. Eleven isolates were tested: five Microsporum canis, four Trichophyton rubrum, and one each of T. mentagrophytes and T. tonsurans. Biofilm formation was assessed by crystal violet staining, antifungal activities by microbroth dilution, and antibiofilm activities against mature biofilms. Among the isolates, four M. canis were strong biofilm producers, one M. canis and two T. rubrum moderate, while others were weak. Minimum inhibitory concentrations ranged from 7.8–250 μL/mL for tea tree oil, 4–625 μL/mL for vitamin A, and 4–500 μL/mL for octocrylene, glycerin, or panthenol. Benzophenone-4 showed moderate activity (256–5000 μg/mL), whereas the UV filter DHHB was selectively active against M. canis (8–256 μg/mL). Vitamin A, glycerin, and octocrylene were most effective against M. canis, while panthenol and tea tree oil were more active against T. rubrum. Cosmetic ingredients reduced mature biofilms up to 3-log10 cfu/mL, with tea tree oil, vitamin A, panthenol, Centella asiatica extract, and benzophenone-4 showing strong antibiofilm effects. These results indicate that cosmetic components possess significant antifungal and antibiofilm properties, offering a promising adjunct or alternative strategy for treating dermatophyte infections. Further research is needed to validate their clinical efficacy and safety.