Chelsea yoğun bakım fiziksel değerlendirme aracı’nın (CPAx-TR) Türkçe versiyonunun güvenirliği ve geçerliği
Türk Yoğun Bakım Dergisi, cilt.23, sa.3, ss.222-230, 2025 (ESCI, TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 23 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.63729/tjic.2025.665
- Dergi Adı: Türk Yoğun Bakım Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI), TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.222-230
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ), hastaların fonksiyonel durumunu değerlendirme klinik karar verme açısından kritik roldedir. Chelsea Kritik Bakım Fiziksel Değerlendirme Aracı (CPAx), YBÜ hastalarında fonksiyonel durumu değerlendirmek için geliştirilmiş, geçerliliği kanıtlanmış bir araçtır. Çalışmanın amacı; CPAx aracının Türkçeye kültürlerarası uyarlamasını yapmak ve yoğun bakım hastalarında geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çeviri ve geri çeviri yöntemi ile Türkçe’ye uyarlanan araç, yoğun bakım ünitesinde yatan 60 hastaya uygulanmıştır. Güvenirlik analizi kapsamında, iç tutarlılık Cronbach’s alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Yapı geçerliği kapsamında faktör Analizi kullanıldı. Kriter geçerliği kapsamında ise, CPAx aracı ile Fiziksel Fonksiyon YBÜ Testi (P-FIT) arasında Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Aracın iç tutarlılığı yüksek bulunmuş, Cronbach’s alpha değeri 0,960 olarak hesaplanmıştır. Madde-toplam puan korelasyonlarının tamamı 0,30’un üzerinde çıkmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, tüm maddelerin tek faktörde toplandığı görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizinde modelin iyi uyum gösterdiği belirlenmiştir (CMIN/df=1,207; CFI=0,993; NFI=0,959; GFI=0,907; RMSEA=0,059). Ayrıca, P-FIT ile yapılan korelasyon analizinde güçlü bir pozitif ilişki bulunmuştur (r = 0.892; p Sonuç: CPAx-TR’nin YBÜ hastalarında işlevselliği değerlendirmede kabul edilebilir düzeyde geçerlik ve güvenirlik gösterdiği tespit edilmiştir.
Objective: Assessing physical function in Intensive Care Unit(ICU) patients is essential for clinical decision-making. The Chelsea Critical Care Physical Assessment Tool(CPAx) is a validated instrument developed to evaluate functional status. This study aimed to cross culturally adapt the CPAx into Turkish and examine its validity and reliability. Materials and Methods: The tool was translated into Turkish using forward–backward translation and administered to 60 ICU patients. For the reliability analysis, internal consistency was evaluated using Cronbach’s alpha coefficient. The construct validity of the CPAx was tested by factor analysis. The criterion validity was performed using the correlation between the CPAx and the Physical Function ICU Test (PFIT). Results: The internal consistency of the tool was found to be high and Cronbach’s alpha value was calculated as 0.960. All item-total score correlations were above 0.30. Exploratory Factor Analysis revealed that all items were grouped into a single factor. In Confirmatory Factor Analysis, the model showed good fit (CMIN/df=1.207;CFI=0.993;NFI=0.959;GFI=0.907; RMSEA=0.059). Furthermore, the correlation analysis with P-FIT revealed a strong positive relationship (r=0.892; p Conclusion: It has been determined that the CPAx-TR shows acceptable levels of validity and reliability in evaluating functionality in ICU patients.